Nếu trẻ vừa bị bỏng do nước nóng hoặc vật nóng, đưa trẻ ra khỏi nguồn gây bỏng khi an toàn và làm mát vùng bị bỏng dưới nước mát đang chảy trong 20 phút. Không dùng đá, kem đánh răng, dầu hay thức ăn để bôi. Nếu bỏng nặng, trẻ khó thở, lơ mơ hoặc có nguy hiểm đang tiếp diễn, gọi 115 ngay trong lúc bắt đầu sơ cứu; đừng chờ làm mát đủ thời gian mới gọi. Giữ phần cơ thể không bị bỏng được ấm.
Đọc nhanh: điều đáng nhớ
- 01
Bỏng nhiệt: nước mát chảy 20 phút, không dùng đá.
- 02
Gọi cấp cứu cùng lúc sơ cứu nếu bỏng nặng hoặc trẻ có dấu hiệu nguy hiểm.
- 03
Không bóc quần áo dính vào da, không tự chọc bóng nước.
Chọn phần muốn đọc
Từ y tế trong bài có nghĩa là gì?
- lâm sàng
- việc bác sĩ hoặc nhân viên y tế khám và đánh giá trực tiếp.
- khuyến nghị
- điều một cơ quan y tế hoặc chuyên gia cho rằng bạn nên làm.
- đối chiếu
- đặt các giấy tờ hoặc thông tin cạnh nhau để kiểm tra có khớp không.
- chỉ định
- việc bác sĩ cho rằng nên làm sau khi xem tình trạng của bạn.
Dừng việc đang gây tổn thương
Đặt trẻ và người sơ cứu ở nơi an toàn, tránh thêm nước nóng đổ hoặc chạm vào vật đang nóng. Nếu có hai người lớn, một người bắt đầu làm mát, người kia gọi trợ giúp và dọn lối tiếp cận. Không mất những phút đầu để tìm xem ai làm đổ cốc hay chụp ảnh gửi nhiều nhóm. Nói ngắn với người hỗ trợ: trẻ bị bỏng ở đâu, do gì, lúc nào và hiện có thở, phản ứng bình thường không.
Tháo nhẹ quần áo, tã hoặc trang sức gần vùng bỏng nếu chúng không dính vào da; không kéo phần đã bám chặt. Vật nóng giữ sát da có thể tiếp tục gây tổn thương, nhưng giật mạnh lại làm tổn thương thêm. Nếu không chắc cách tháo, để nguyên phần dính và nhờ nhân viên y tế hướng dẫn. Đừng thử cạo hoặc chà cho sạch trước khi làm mát, cũng không bôi thứ gì để dễ bóc.
Làm mát vết bỏng, không làm lạnh cả trẻ
NHS và Royal Children's Hospital cùng khuyến nghị nước mát đang chảy trong 20 phút cho bỏng nhiệt. Cho nước chảy nhẹ lên vùng tổn thương, không dùng nước đá hoặc áp đá trực tiếp. Nếu có thể, nhờ người khác để ý thời gian để người đang giữ trẻ tập trung vào tư thế và sự an toàn. Làm mát không phải việc bôi cảm giác lạnh lên bề mặt, và vài lần dội nước nhanh không tương đương cả khoảng sơ cứu này.
Che ấm phần cơ thể không bị bỏng và tránh ngâm toàn thân trẻ nhỏ trong nước lạnh. Nếu không có vòi nước, NHS nêu nước mát đóng chai hoặc khăn sạch thấm mát là phương án tạm thời; tiếp tục tìm trợ giúp, không trì hoãn vì thiếu điều kiện hoàn hảo. Trẻ run, quá lạnh hoặc quá đau để thực hiện an toàn cần được hỗ trợ y tế. Với bỏng nặng, làm theo tổng đài và ưu tiên đường thở, hồi sức khi cần, không cố hoàn tất đồng hồ bằng mọi giá.
Những thứ nên để xa vết bỏng mới
Đá, kem đánh răng, bơ, dầu, lòng trắng trứng và các mẹo bôi thức ăn không thuộc sơ cứu được RCH khuyến nghị. Chúng có thể làm việc chăm sóc khó hơn và không thay nước mát. Đừng để một người vừa làm mát xong thì người khác lập tức bôi thêm theo kinh nghiệm. Trong gia đình, một câu thống nhất từ trước như bỏng thì nước mát trước giúp giảm tranh cãi đúng lúc mọi người đang hoảng.
Không tự chọc bóng nước hay dùng băng dính dán trực tiếp lên vùng tổn thương. Sau làm mát, nếu cần che để đi khám, dùng lớp sạch không dính hoặc đặt màng bọc sạch lỏng trên vùng phù hợp, không quấn vòng siết chặt; không phủ màng lên mặt. Thuốc bôi và cách thay băng về sau do người khám hướng dẫn. Phân biệt việc bảo vệ trên đường đi với việc tự điều trị vết bỏng nhiều ngày ở nhà.
Khi nào không được chỉ chăm ở nhà
Bỏng sâu, rộng, ở mặt, tay, bộ phận sinh dục hoặc nghi ảnh hưởng đường thở cần đánh giá khẩn; bỏng điện và hóa chất cũng cần đến bệnh viện. Nếu trẻ khó thở, khàn tiếng sau hít khói, lơ mơ, suy sụp hoặc bỏng nặng, gọi 115. Một vùng bỏng sâu có thể không đau nhiều, vì vậy mức khóc không đo được độ nặng. Đừng tự ước lượng phần trăm cơ thể từ ảnh mạng để quyết định bỏ qua khám.
Với trẻ nhỏ, có bóng nước, vùng da hở hoặc bất kỳ điều gì khiến bạn không chắc, hỏi nhân viên y tế sớm ngay cả khi diện tích nhìn có vẻ nhỏ. Nhân viên y tế sẽ xem vị trí, độ sâu, đau, nguy cơ nhiễm trùng và việc chăm sóc tại nhà có khả thi không. Không cần đợi da chuyển màu hay trẻ phát sốt mới được xin tư vấn. Một lần hỏi sớm không có nghĩa mọi vết bỏng đều phải nhập viện.
Điện và hóa chất: đừng làm mình thành người bị nạn tiếp theo
Nếu nguồn điện chưa được ngắt an toàn, không chạm trực tiếp vào trẻ hoặc vật đang dẫn điện. Gọi trợ giúp và làm theo hướng dẫn; vẻ nhỏ của vết ngoài da không loại trừ tổn thương bên trong. Với hóa chất, tránh để người sơ cứu tiếp xúc thêm, giữ nhãn sản phẩm nếu an toàn và báo ngay tên chất nghi ngờ. Không dùng chất đối nghịch để tự trung hòa trên da, vì phản ứng có thể gây hại thêm.
Hướng dẫn 20 phút ở đầu bài không phải công thức chung cho mọi hóa chất. Việc loại bỏ chất và rửa cần phù hợp sản phẩm, nên gọi hướng dẫn ngay, đồng thời đưa trẻ đến đánh giá y tế. Nếu có khói hoặc không gian nguy hiểm, không quay vào lấy ảnh hay bao bì. Một tên sản phẩm chưa đủ rõ có thể bổ sung sau; người lớn và trẻ bị phơi nhiễm thêm thì không thể lấy lại thời gian đã mất.
Sau buổi khám, đưa phòng ngừa trở lại đời sống
Trước khi về, hỏi cách giữ băng, khi nào thay hoặc tái khám, dấu hiệu nhiễm trùng và cách kiểm soát đau được chỉ định cho chính trẻ. Không tự bóc băng hằng ngày để chụp ảnh nếu chưa được dặn. Đau tăng, đỏ lan, mủ, sốt hoặc vết thương không tiến triển như hướng dẫn là lý do liên hệ lại. Lưu giấy dặn để người chăm sóc tiếp theo không phải dựa vào trí nhớ của người vừa trải qua một buổi căng thẳng.
Khi đã bình tĩnh, nhìn lại nơi đặt cốc nóng, dây ấm điện, tay cầm nồi và việc vừa bế con vừa mang đồ nóng. Đổi vị trí một vật thường dùng hoặc tách hai việc ấy ra có thể thực tế hơn liên tục nhắc trẻ đừng chạm. Không biến tai nạn thành phiên trách lỗi. Điều cần mang sang ngày hôm sau là một căn bếp ít cơ hội xảy ra sự cố hơn và cả nhà biết bắt đầu sơ cứu bằng nước mát.
Việc bạn có thể làm ngay
- Dừng nguồn gây bỏng khi an toàn.
- Làm mát bỏng nhiệt 20 phút và giữ ấm phần còn lại.
- Không bôi mẹo, không bóc đồ dính.
- Gọi 115 ngay nếu bỏng nặng hoặc có dấu hiệu nguy hiểm.
Từ hướng dẫn đến nơi bạn cần
NIMO đã kiểm tra thông tin thế nào?
NIMO tự viết bài cho người đang sống tại Việt Nam, rồi kiểm tra các thông tin quan trọng bằng những nguồn chính thức bên dưới. Nguồn giúp bạn kiểm tra lại thông tin, nhưng không thay cho việc đi khám.
Thông tin sức khỏe chung · Đối chiếu nguồn chính thứcNếu có triệu chứng hoặc cần quyết định điều trị, hãy hỏi nhân viên y tế phù hợp.NIMO sẽ kiểm tra lại vào · 5 thg 12, 2026
