Trẻ học giao tiếp qua lượt nói và đáp lại, không chỉ qua số từ đã nói được. Gia đình có thể dùng ngôn ngữ mình tự nhiên nhất và chia sẻ từ quen thuộc với người chăm sóc khác. Điều quan trọng là chú ý, chờ và phản hồi rõ ràng.
Điều cần nhớ
- 01
Một cuộc trò chuyện trực diện không màn hình mỗi ngày
- 02
Một cuốn sách hoặc ảnh gia đình dễ mở
- 03
Thời gian chờ sau câu hỏi
1. Kể lại điều đang xảy ra
Dùng câu ngắn khi rửa tay, mặc áo hoặc mua đồ: nước đang chảy, áo màu vàng, xe dừng rồi. Không cần hỏi trẻ tên mọi vật. Lời nói gắn với hành động đang thấy giúp cuộc trò chuyện dễ hiểu và ít áp lực hơn.
2. Chờ một lượt rồi mở rộng
Sau câu hỏi hoặc lời bình, dừng vài giây để trẻ dùng mắt, tay, âm thanh hoặc từ. Nếu trẻ nói xe, bạn có thể đáp xe đỏ đang chạy. Không yêu cầu trẻ lặp đúng ngay; mục tiêu là giữ cuộc trao đổi tiếp tục.
3. Chia sẻ một cuốn từ điển gia đình
Ghi tên người thân, món ăn, đồ vật và cách trẻ thường gọi bằng các ngôn ngữ trong nhà. Chia một trang này với ông bà và nhà trẻ để họ hiểu tín hiệu quen thuộc. Nếu bạn lo trẻ mất kỹ năng hoặc không giao tiếp như trước, mang ghi chú tới bác sĩ thay vì chờ so sánh trên mạng.
Checklist thực tế
- Một cuộc trò chuyện trực diện không màn hình mỗi ngày
- Một cuốn sách hoặc ảnh gia đình dễ mở
- Thời gian chờ sau câu hỏi
- Mở rộng câu của trẻ thêm một hoặc hai từ
- Danh sách từ quen thuộc chia với người chăm sóc
- Ghi lại thay đổi khiến gia đình lo
Cách NIMO xây dựng bài này
NIMO tự biên soạn và địa phương hóa cho gia đình sống tại Việt Nam, sau đó đối chiếu các thông tin chính với tài liệu chính thức dưới đây. Các liên kết là căn cứ kiểm chứng, không phải nội dung thay thế bài viết.
NIMO đã biên tậpChờ chuyên gia Việt Nam rà soát
Nguồn kiểm chứng
Nội dung này chỉ nhằm cung cấp thông tin và không thay thế tư vấn y tế. Nếu có triệu chứng nghiêm trọng, khó thở hoặc khó đánh thức, hãy liên hệ ngay cơ sở y tế hoặc dịch vụ cấp cứu tại nơi bạn sống.