WHO định nghĩa vô sinh là không đạt được thai kỳ sau 12 tháng hoặc hơn quan hệ đều đặn không tránh thai. Đây là định nghĩa lâm sàng, không phải yêu cầu mọi người phải chờ đủ một năm. Tuổi, kinh nguyệt, phẫu thuật, điều trị ung thư, nhiễm trùng, tiền sử thai và mục tiêu gia đình có thể thay đổi thời điểm nên tư vấn.
Điều cần nhớ
- 01
Ngày bắt đầu thử và tuổi của cả hai
- 02
Lịch chu kỳ và triệu chứng
- 03
Thai kỳ, sẩy thai hoặc thai ngoài tử cung trước
1. Dùng mốc thời gian như điểm hẹn, không phải bản án
Nếu người sẽ mang thai dưới 35 tuổi, chu kỳ đều và không có yếu tố nguy cơ rõ, nhiều hướng dẫn khuyên đánh giá sau 12 tháng. Từ trên 35 tuổi, ACOG khuyên sau 6 tháng; trên 40 tuổi nên trao đổi ngay. Tuổi cắt không hoàn toàn giống giữa hệ thống, nên hãy dùng đây làm câu hỏi cho bác sĩ Việt Nam, không phải tự kết luận khả năng có thai.
- Ghi ngày bắt đầu thử thay vì đếm mơ hồ
- Một lần mang thai trước không loại trừ hiếm muộn lần sau
2. Tư vấn sớm hơn khi có lý do
Không cần chờ đủ mốc nếu kinh rất thưa hoặc mất kinh, đau vùng chậu nặng, nghi lạc nội mạc, từng mang thai ngoài tử cung, viêm vùng chậu hoặc STI, phẫu thuật sinh sản, sẩy thai lặp lại, điều trị ung thư, rối loạn chức năng tình dục, bệnh mạn tính cần tối ưu hoặc lo ngại về tinh hoàn hay tinh dịch. Cũng nên hỏi sớm nếu thời gian sinh con bị giới hạn bởi tuổi hoặc điều trị sắp tới.
- Đau hoặc ra máu bất thường cần khám riêng, không chờ đánh giá hiếm muộn
- Cả hai người cùng đi nếu có thể
3. Chuẩn bị cho đánh giá từng bước
Ghi thời gian thử, tần suất quan hệ ở mức bạn thoải mái chia sẻ, chu kỳ, thử rụng trứng nếu đã dùng, mọi thai kỳ, phẫu thuật, nhiễm trùng, thuốc, chất bổ sung và tiền sử của cả hai. Đánh giá thường bắt đầu bằng hỏi bệnh và khám có định hướng; không phải ai cũng cần toàn bộ xét nghiệm hormone, AMH, chụp vòi trứng hoặc tinh dịch ngay ngày đầu. Hỏi mỗi xét nghiệm sẽ thay đổi quyết định gì, chi phí và bước sau.
- Hỏi đánh giá song song cho cả hai
- Không mua thực phẩm bổ sung hứa hẹn có thai nhanh
Checklist thực tế
- Ngày bắt đầu thử và tuổi của cả hai
- Lịch chu kỳ và triệu chứng
- Thai kỳ, sẩy thai hoặc thai ngoài tử cung trước
- Phẫu thuật, STI, điều trị ung thư và bệnh mạn
- Thuốc, chất bổ sung và thói quen
- Câu hỏi về xét nghiệm, chi phí và bước sau
Cách NIMO xây dựng bài này
NIMO tự biên soạn và địa phương hóa cho gia đình sống tại Việt Nam, sau đó đối chiếu các thông tin chính với tài liệu chính thức dưới đây. Các liên kết là căn cứ kiểm chứng, không phải nội dung thay thế bài viết.
NIMO đã biên tậpChờ chuyên gia Việt Nam rà soát
Nguồn kiểm chứng
Nội dung này chỉ nhằm cung cấp thông tin và không thay thế tư vấn y tế. Nếu có triệu chứng nghiêm trọng, khó thở hoặc khó đánh thức, hãy liên hệ ngay cơ sở y tế hoặc dịch vụ cấp cứu tại nơi bạn sống.