← Quay lại Khám phá
Thông tin sức khỏe chung · Đối chiếu nguồn chính thức5 phút đọc

Gọi 115: nói điều quan trọng trước, giúp đúng việc trong lúc chờ

Một cuộc gọi cấp cứu không cần câu chuyện hoàn hảo. Địa điểm, tình trạng đáp ứng và nhịp thở giúp mở đường cho hỗ trợ; việc còn lại có thể chia từng bước.

Một bé trai châu Á được kiểm tra mắt cùng người thân
Khi đưa trẻ đi khám, hãy ghi lại triệu chứng, thời điểm bắt đầu và điều làm bạn lo nhất.Ảnh: Anwarudin · Pexels
Nguồn và thông tin sử dụng ảnhPexels License

Gọi 115 ngay khi có người bất tỉnh, không thở bình thường, khó thở nặng, chảy máu nhiều hoặc có tình trạng đe dọa tính mạng. Nếu người bệnh không đáp ứng và không thở bình thường, bật loa ngoài, bắt đầu hồi sức tim phổi và làm theo hướng dẫn của tổng đài; đừng chờ xe tới mới hành động. Không mất thời gian tìm thẻ BHYT, quay video hay gọi lần lượt người thân trước cuộc gọi cấp cứu.

Đọc nhanh: điều đáng nhớ
  1. 01

    Nói địa điểm và tình trạng hiện tại trước bệnh sử dài.

  2. 02

    Tiếng thở ngáp bất thường không có nghĩa người bệnh đang thở bình thường.

  3. 03

    Làm theo hướng dẫn và báo ngay nếu tình trạng thay đổi; không tự hứa thời gian xe tới.

Chọn phần muốn đọc
Từ y tế trong bài có nghĩa là gì?
BHYT
bảo hiểm y tế của Nhà nước Việt Nam.

Đặt vị trí lên đầu cuộc gọi

Mở đầu bằng câu Tôi cần cấp cứu y tế, rồi nói tỉnh hoặc thành phố, địa chỉ, tên tòa nhà nếu có và vị trí người bệnh. Số nhà có thể chưa đủ khi cổng vào nằm ở đường khác hoặc xe không vào được hẻm. Nói thêm tầng, căn hộ, mốc dễ nhận biết và trở ngại tiếp cận. Đừng giả định điện thoại tự gửi vị trí chính xác cho tổng đài.

Một mẩu giấy cạnh cửa có thể ghi sẵn địa chỉ bằng tiếng Việt, lối vào và số điện thoại của người trong nhà. Với người đọc tiếng Anh hoặc Hàn, câu có thể học trước là Tôi cần cấp cứu y tế. Xin nghe địa chỉ của tôi trước. Sau câu mở đầu, đọc địa chỉ đã chuẩn bị. Đây là câu gợi ý của NIMO, không phải mẫu bắt buộc của tổng đài.

Mô tả điều bạn thấy, không cố đặt tên bệnh

Thông tin tiếp theo là số người cần giúp, tuổi ước lượng, chuyện vừa xảy ra và người bệnh còn đáp ứng, còn thở bình thường hay không. Nếu là thai phụ, người mới sinh hoặc trẻ nhỏ, nói rõ điều đó. Đừng mất thời gian đo đủ mọi chỉ số trước khi gọi. Không biết tuổi chính xác hoặc không chắc tên bệnh vẫn có thể mô tả rằng người bệnh không trả lời khi gọi, đang khó thở hoặc mất nhiều máu.

Chẳng hạn, nếu thai phụ ra máu nhiều rồi ngất, hãy nói ngay đang mang thai, ra máu nhiều, hiện không đáp ứng; đừng mở đầu bằng toàn bộ lịch khám thai. Bệnh sử, dị ứng và thuốc rất hữu ích nhưng có thể nói tiếp khi được hỏi. Cách sắp thứ tự này giúp thông tin cấp thiết không bị chìm trong những chi tiết mà gia đình đang cố nhớ cho đủ.

Nếu có nhiều người bị nạn, nói số người bạn biết và điều quan sát được, không đoán rằng tất cả cùng mức độ nặng. Nếu hiện trường có điện, khói, giao thông hoặc nguy cơ khác, báo ngay và không tự bước vào nơi không an toàn để lấy thêm thông tin. Bạn có thể vừa chưa biết hết vừa cung cấp thông tin có ích. Khi có người khác gọi hỗ trợ, thống nhất ai ở cạnh người bệnh trả lời về tình trạng để tránh truyền lời qua nhiều người rồi làm sai chi tiết.

Giữ đường dây hữu ích khi bạn đang hoảng

Bật loa ngoài khi cần dùng hai tay và để người gần bệnh nhân trả lời về tình trạng thực tế. Nếu không nghe rõ, nói Xin nhắc lại chậm hơn; nếu chưa hiểu, nói Tôi chưa hiểu bước này. Đừng gật đầu hoặc nói đã làm khi chưa làm được. Nhắc lại số điện thoại để tổng đài có thể liên lạc; nếu cuộc gọi bị ngắt, gọi lại và nói đây là tình huống đã báo.

Nếu tiếng Việt còn hạn chế, nhờ một người lớn biết tiếng Việt hỗ trợ khi có thể, nhưng không chờ tìm được phiên dịch hoàn hảo mới gọi. Có thể nói Tôi nói tiếng Việt chưa tốt và đọc địa chỉ đã chuẩn bị. Không giả định tổng đài luôn có phiên dịch tiếng Anh hoặc Hàn. Trẻ trong nhà không nên mặc nhiên phải gánh vai trò giải thích một tình huống y tế quá sức.

Trong lúc chờ, ưu tiên người bệnh hơn đồ đạc

Nếu người bệnh không đáp ứng và không thở bình thường, bắt đầu hồi sức tim phổi ngay và theo hướng dẫn. Thở ngáp rời rạc không phải nhịp thở bình thường. Nói tuổi của người bệnh để nhận hướng dẫn phù hợp, vì hồi sức cho trẻ và người lớn không hoàn toàn giống nhau. Nếu có thêm người, họ có thể tìm máy khử rung tự động gần đó; người đang hỗ trợ không nên bỏ bệnh nhân để tự đi tìm.

Một người khác có thể mở cổng, dọn lối đi, giữ vật nuôi ở chỗ riêng và đón nhân viên tại lối vào. Chỉ lấy giấy tờ, thuốc hoặc điện thoại khi không làm gián đoạn việc hỗ trợ. Nếu nghi chấn thương sau ngã hay tai nạn, tránh tự kéo bế người bệnh chỉ để xuống sảnh chờ; nói rõ hoàn cảnh với tổng đài để được hướng dẫn di chuyển khi cần.

Nếu tiếp cận khó hoặc xe chưa đến

Năng lực cấp cứu ngoại viện và đường tiếp cận khác nhau theo địa phương; không có thời gian đến cố định mà bài viết này có thể hứa. Báo ngay nếu người bệnh xấu đi hoặc địa chỉ khó tìm. Nếu không kết nối được, thử lại và nhờ người khác liên hệ khoa cấp cứu gần nhất hoặc đầu mối y tế địa phương để tìm hỗ trợ thực tế. Không ngồi chờ im lặng khi chưa xác nhận được cuộc gọi đã được tiếp nhận.

Vận chuyển bằng xe cá nhân không tương đương xe cấp cứu có hỗ trợ y tế. Nếu phải cân nhắc phương án khác, hỏi nhân viên y tế về lựa chọn an toàn nhất theo tình trạng và nguồn lực có thật. Người bất tỉnh hoặc đang rất khó thở không nên bị chở bằng xe máy chỉ vì đó là phương tiện sẵn có. Người bệnh cũng không nên tự lái; khả năng ngồi trên xe không chứng minh rằng họ ổn định.

Một lần tập trước, không gọi thử tổng đài

Khi mọi người khỏe, dành vài phút chỉ cho nhau vị trí địa chỉ, chìa khóa và giấy tờ cần thiết. Một người đóng vai tổng đài, người kia đọc địa chỉ rồi nói tình huống giả định; không gọi 115 để diễn tập. Nghe xem tên đường, tầng và cổng có hiểu được không. Với nhà có trẻ, thống nhất ai trông trẻ khi người lớn còn lại cần hỗ trợ người bệnh.

Khóa học sơ cứu thực hành phù hợp với độ tuổi trong gia đình có giá trị hơn việc thuộc lòng một đoạn bài viết. Khi nhân viên cấp cứu đến, bàn giao chuyện đã xảy ra, thay đổi vừa thấy và việc đã làm, kể cả điều chưa chắc chắn. Bạn không cần chứng minh đã xử trí hoàn hảo. Thông tin trung thực giúp đội tiếp nhận tiếp tục công việc từ đúng điểm hiện tại.

Khi đi chơi hoặc ở khách sạn, thay địa chỉ nhà trong kế hoạch bằng địa chỉ nơi đang ở, lối xe vào và người có thể mở cửa. Một bản đồ ghim vị trí có thể giúp gia đình định hướng nhưng không thay việc nói rõ địa điểm cho tổng đài. Sau một tình huống thật, khi mọi người đã được chăm sóc, có thể trao đổi ngắn xem điều gì khiến liên lạc khó và cần chuẩn bị khác lần sau. Không dùng buổi trao đổi để chấm lỗi người đã hoảng sợ.

NIMO ACTION

Việc bạn có thể làm ngay

  • Địa chỉ tiếng Việt có cổng, tầng và mốc tiếp cận.
  • Điện thoại có thể gọi và một người biết cách mở cổng.
  • Kế hoạch học sơ cứu phù hợp cho trẻ và người lớn trong nhà.
GHI CHÚ BIÊN TẬP

NIMO đã kiểm tra thông tin thế nào?

NIMO tự viết bài cho người đang sống tại Việt Nam, rồi kiểm tra các thông tin quan trọng bằng những nguồn chính thức bên dưới. Nguồn giúp bạn kiểm tra lại thông tin, nhưng không thay cho việc đi khám.

Thông tin sức khỏe chung · Đối chiếu nguồn chính thứcNếu có triệu chứng hoặc cần quyết định điều trị, hãy hỏi nhân viên y tế phù hợp.NIMO sẽ kiểm tra lại vào · 5 thg 12, 2026

Nguồn chính thức đã dùng