Một nhà trông sạch vẫn có thể có nước đọng trong đĩa chậu cây, bình hoa hoặc đồ chơi để ngoài hiên. Với sốt xuất huyết, những chỗ nhỏ ấy đáng chú ý hơn cảm giác nhà mình ít muỗi. Bản tin CDC Cần Thơ ngày 26/08/2026 mô tả hoạt động diệt lăng quăng và phun hóa chất tại phường Cái Răng. Tin đó nhắc gia đình về việc phải làm đều, không phải một lý do để hoảng sợ hay chờ đội phun thay hết phần việc ở nhà.
Đọc nhanh: điều đáng nhớ
- 01
Kiểm tra, đổ và cọ dụng cụ đọng nước hằng tuần; đậy kín nơi cần trữ nước.
- 02
Muỗi truyền dengue hoạt động ban ngày, nên bảo vệ không chỉ vào ban đêm.
- 03
Hết sốt không tự chứng minh đã qua nguy hiểm.
Chọn phần muốn đọc
Từ y tế trong bài có nghĩa là gì?
- chẩn đoán
- kết luận của bác sĩ sau khi hỏi, khám và xem kết quả.
- lâm sàng
- việc bác sĩ hoặc nhân viên y tế khám và đánh giá trực tiếp.
- khuyến nghị
- điều một cơ quan y tế hoặc chuyên gia cho rằng bạn nên làm.
- đối chiếu
- đặt các giấy tờ hoặc thông tin cạnh nhau để kiểm tra có khớp không.
- triệu chứng
- dấu hiệu bạn cảm thấy hoặc nhìn thấy ở cơ thể.
- bệnh nền
- bệnh bạn đã có từ trước và đang cần theo dõi.
Đi một vòng quanh nhà bằng mắt tìm nước
WHO mô tả muỗi truyền dengue sinh sản trong các dụng cụ chứa nước quanh nơi ở, không chỉ ở một vùng sông nước xa nhà. Hãy nhìn cả trong lẫn ngoài: đĩa chậu cây, xô, bình hoa, khay và đồ bỏ quên sau mưa. CDC khuyên mỗi tuần đổ, cọ, úp, đậy hoặc bỏ những vật có thể giữ nước. Chỉ thay nước mà quên cọ thành dụng cụ có thể bỏ sót trứng bám trên đó.
Chọn một thời điểm cả nhà nhớ được và chia khu vực thay vì để một người phải nhớ mọi thứ. Người chăm cây kiểm tra đĩa chậu, người dọn sân kiểm tra đồ ngoài trời, người giữ trẻ để ý đồ chơi. Trẻ có thể cùng người lớn nhận diện vật đọng nước ở nơi an toàn, nhưng không tự xử lý hóa chất hay trèo lên mái tìm nước. Một việc nhỏ lặp lại được hữu ích hơn một buổi tổng vệ sinh rồi bỏ quên nhiều tuần.
Giữ nước cần dùng, bỏ nơi muỗi có thể dùng
Không phải gia đình nào cũng có thể bỏ mọi dụng cụ trữ nước. Với phần cần giữ, dùng nắp phù hợp và vệ sinh định kỳ theo hướng dẫn y tế địa phương. Không tự pha hóa chất vào nước uống hoặc dùng thuốc diệt côn trùng ngoài nhãn. Nếu một điểm đọng nước ở khu chung vượt khả năng gia đình xử lý, báo quản lý hoặc y tế địa phương bằng vị trí cụ thể thay vì chỉ nói quanh đây nhiều muỗi.
Bản tin Cái Răng cho thấy hoạt động cộng đồng kết hợp kiểm tra dụng cụ chứa nước với phun diệt muỗi. Gia đình nên hợp tác theo thông báo cụ thể, hỏi cách bảo vệ trẻ và thời điểm trở lại khu được xử lý, không tự sao chép quy trình phun cho nhà mình. Phun hóa chất không làm biến mất mọi vật chứa nước. Sau một chiến dịch, lịch kiểm tra ở nhà vẫn tiếp tục, kể cả khi vài ngày liền bạn không thấy muỗi.
Mang việc chống muỗi vào cả ban ngày
WHO lưu ý muỗi truyền dengue hoạt động ban ngày. Vì thế, chỉ mắc màn ban đêm chưa bao phủ giấc ngủ trưa, giờ chơi trong nhà hay một buổi thăm người thân. Kiểm tra lưới cửa, dùng quần áo che da nhưng vẫn phù hợp thời tiết, và bảo vệ chỗ ngủ ngày bằng màn được sử dụng an toàn. Với xe đẩy, lưới chống muỗi cần được lắp theo hướng dẫn, không thay bằng tấm chăn phủ kín giữ nóng.
Khi gửi trẻ ở nơi khác, trao đổi xem ai chuẩn bị sản phẩm, ai bôi và bôi lại theo nhãn khi nào; đừng để mỗi người tự dùng một loại không ghi lại. Nói rõ da trẻ có kích ứng hoặc từng phản ứng với sản phẩm nào. Một kế hoạch dùng được phải đi cùng trẻ từ nhà đến chỗ chăm sóc, nhưng không cần làm người chăm trẻ hoảng. Ghi ngắn, cụ thể và để sản phẩm ngoài tầm với của trẻ.
Chọn sản phẩm bằng nhãn, không bằng chữ thiên nhiên
CDC khuyến nghị chất xua muỗi có bằng chứng, dùng đúng hướng dẫn và đúng đối tượng. Đọc hoạt chất, tuổi được dùng, vùng da được bôi và cách bôi lại; nếu nhãn khó hiểu, hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ. Không mặc định tinh dầu hay vòng đeo là bảo vệ tương đương sản phẩm đã được đánh giá. Một sản phẩm có thể hợp người lớn nhưng không hợp trẻ nhỏ; lời quảng cáo dùng cho cả nhà không thay được thông tin trên nhãn.
Người lớn bôi cho trẻ, tránh bàn tay, mắt, miệng, vùng trầy hoặc kích ứng; khi cần bôi mặt, cho sản phẩm lên tay người lớn rồi mới thoa theo hướng dẫn. Không phun trực tiếp vào mặt trẻ, không bôi dưới quần áo để cố tăng hiệu quả. Giữ việc chống nắng và chống muỗi thành hai việc có hướng dẫn riêng, không bôi lại mọi thứ chỉ vì một sản phẩm cần bổ sung. Nếu da phản ứng, ngừng sản phẩm và hỏi nhân viên y tế.
Nếu trẻ sốt, chuyển từ phòng bệnh sang kế hoạch khám
Không phải mọi cơn sốt là sốt xuất huyết, và hình nốt muỗi đốt không chẩn đoán được bệnh. Khi trẻ sốt, ghi lúc bắt đầu, việc uống hoặc bú, tiểu tiện và các triệu chứng mới; liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn khám, đặc biệt với trẻ nhỏ hoặc có bệnh nền. Nói nơi đang ở và diễn biến thực tế, không chỉ yêu cầu xét nghiệm vì nhà gần một vùng có tin dịch. Bác sĩ quyết định xét nghiệm theo thời điểm và đánh giá lâm sàng.
Nếu được cho theo dõi tại nhà, hỏi rõ ngày tái khám và dấu hiệu phải quay lại sớm, đồng thời có cách đi khám ngoài giờ. WHO cảnh báo aspirin và ibuprofen có thể tăng nguy cơ chảy máu trong dengue; không tự dùng những thuốc này khi nghi bệnh. Thuốc khác cần theo hướng dẫn phù hợp tuổi, cân nặng của nhân viên y tế, không chép liều từ một trẻ khác. Bảo vệ người đang sốt khỏi muỗi đốt cũng là phần của kế hoạch.
Nhiệt kế hạ không phải tín hiệu kết thúc theo dõi
WHO lưu ý dấu hiệu dengue nặng có thể xuất hiện khi cơn sốt đã giảm. Đau bụng nhiều, nôn liên tục, chảy máu, thở nhanh hoặc khó thở, lừ đừ hay bứt rứt khác thường cần được khám khẩn; trẻ lơ mơ, co giật, khó thở nặng hoặc suy sụp cần gọi 115. Không đợi một dấu hiệu chảy máu rõ mới tìm trợ giúp. Việc con mát hơn nhưng yếu đi là thông tin quan trọng hơn niềm vui nhiệt kế đã xuống.
Sau khi trẻ khỏi bệnh hoặc hết đợt tin dịch, giữ lại phần kế hoạch dễ duy trì nhất: lịch kiểm tra nước, lưới cửa được sửa và thông tin liên lạc khám bệnh. Đừng biến một lần mắc bệnh thành lỗi của người đã quên bôi thuốc hay một lần phun thành bảo đảm không mắc nữa. Phòng dengue là công việc nhiều lớp của gia đình và cộng đồng. Điều gia đình kiểm soát được là đều đặn giảm nơi muỗi sinh sản và không chậm chăm sóc khi trẻ thay đổi.
Việc bạn có thể làm ngay
- Đặt lịch kiểm tra vật đọng nước mỗi tuần.
- Trao đổi kế hoạch chống muỗi với người giữ trẻ.
- Đọc nhãn đúng tuổi trước khi dùng sản phẩm.
- Lưu nơi khám và dấu hiệu phải đi ngay khi trẻ sốt.
NIMO đã kiểm tra thông tin thế nào?
NIMO tự viết bài cho người đang sống tại Việt Nam, rồi kiểm tra các thông tin quan trọng bằng những nguồn chính thức bên dưới. Nguồn giúp bạn kiểm tra lại thông tin, nhưng không thay cho việc đi khám.
Thông tin sức khỏe chung · Đối chiếu nguồn chính thứcNếu có triệu chứng hoặc cần quyết định điều trị, hãy hỏi nhân viên y tế phù hợp.NIMO sẽ kiểm tra lại vào · 5 thg 12, 2026
